کرمانشاه آنلاین

محمدعلی ودود

افراد موفق

۲۳ آبان ۱۳۹۹ 343 بازدید
کرمانشاه آنلاین
محمد علی ودود

محمدعلی ودود

محمدعلی ودود

محمدعلی ودود (زادهٔ ۱۱ فروردین ۱۳۵۷ در کرمانشاه – ) هنرمند، پژوهشگر و پیکرتراش اهل ایران است که تأثیر درخور و قابل توجهی در روند هنرهای سنتی چوبی ایران داشته‌است. وی دارای درجه ۱ هنری از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می‌باشد. برخی از آثار او توسط A’ Design Award معتبر‌ترین جایزۀ جهانی طراحی برگزیده شده‌است.

محمدعلی ودود
زادهٔ ۱۱ فروردین ۱۳۵۷ ‏(۴۲ سال)
کرمانشاه، ایران
ملیت ایرانی
پیشه هنرهای سنتی گرایش چوب
شناخته‌شده برای هنرهای چوبی
کارهای برجسته مرغ حق، مرغ ملکوت، قلب جنگل
سبک پیکرتراشی، معرق سطح‌بندی، معرق نقش‌بندی، لایه‌چینی، تکه‌چینی نامنتظم، گرده‌چینی جدید
جنبش ادبیات هنرهای چوبی
جایزه(ها) منتخب گسترده‌ترین جایزه جهانی طراحی A’designaward 2019
منتخب گسترده‌ترین جایزه جهانی طراحی A’designaward 2020
قلمدان زرین جایزه ویژه هیئت داوران دوسالانه نگاره‌های چوبی
جایزه نخستین جشنواره جوانان هنرهای سنتی
جایزه بخش هنری چهاردهمین نمایشگاه قرآن
وبگاه
vadoodartschool.com

 

کرمانشاه آنلاین

زندگی

محمدعلی ودود در ۱۱ فروردین ۱۳۵۷ در شهر کرمانشاه به دنیا آمد. او به مدت ۲۰ سال در زمینه هنرهای چوبی فعالیت داشته است. از آثار برجستۀ ودود می‌توان به مرغ حق، مرغ ملکوت، قلب جنگل اشاره کرد.[۴] فعالیت حرفه ای او در زمینه هنر از شرکت در جشنواره استانی هنرهای تجسمی دانش آموزی در سال ۱۳۶۹ آغاز شد و کسب عنوان برگزیده این رویداد نقش موثری در گرایش هنری او ایفا نمود.[۱] در کنار پرداختن به هنرهای مختلف از قبیل معرق، پیکرتراشی، سفال و سنگ‌تراشی برای دست یافتن به توانایی اجرای ایده‌ها و طرح‌های ذهنی خود، به ابزارسازی و ابداع شیوه‌های اجرایی تازه علاقه نشان داد.[[۲]]

مسیر زندگی ورزشی

از سال ۱۳۷۲ ارتباط عمیقی با خطوط سیال و ناتورئالیسم هنر شرق به ویژه نقاشی و نگاره‌های هنر چین در خود احساس نمود و همین امر موجب شد به رشتۀ ورزشی شائولین ووشو گرایش پیدا نموده و تحت تعلیم فرامرز جاهد تا سال ۱۳۷۶ تمرینات مستمر و تأثیرگذاری را در دامن کوه‌های زاگرس از جمله کوه پرآو و طاقبستان تجربه کند.

ازجمله مقام‌های ورزشی وی می‌توان به عناوین زیر اشاره نمود:

  • ۱۳۷۷ کسب مدال طلای مسابقات سَن شو استان کرمانشاه
  • ۱۳۷۸ کسب مدال نقره مسابقات سن شو انتخابی تیم استان کرمانشاه
  • ۱۳۸۱ کسب مدال طلا در مسابقات قهرمانی کشور رشته چائو چوان ووشو

محمد علی ودود

در محضر عین‌القضایی

در کنار فعالیتهای حرفه‌ای ورزشی، گرایش‌های هنری و علاقۀ وافر به چوب موجب شد سفرهایی را به شهر سنندج، ملایر، تویسرکان، شیراز و ارومیه با هدف تحقیق و کسب تجربه به انجام رساند و در نهایت پس از اقامت یک ساله در شهر ملایر استان همدان و کسب تجربه در کارگاه‌های منبت‌کاری این شهر به کرمانشاه بازگشته و کارگاه شخصی دایر نمود. در اولین سال فعالیت کارگاه از سوی سازمان میراث فرهنگی کرمانشاه جهت برگزاری کلاس‌های احیای هنرهای سنتی دعوت به کار شد. دراین حین از همجواری و تلمذ نزد علی اکبرخان عین القضایی از آخرین بازماندگان مکتب قلمزنی کرمانشاه بهره‌مند و شیفته قلمگیری و سبک طراحی گلفرنگ وی شد.

محمد علی ودود

حضور در سازمان میراث فرهنگی کشور

در اولین سال فعالیت کارگاه به تشویق ریاست محترم میراث فرهنگی وقت اسدالله بیرانوند در جشنوارۀّ ملی نگاره‌های چوبی که از سوی پژوهشکدۀ هنرهای سنتی در ساختمان مرکزی سازمان میراث فرهنگی در آذرماه هر سال برگزار می‌شد شرکت نموده وآثار وی مورد توجه اساتید مختلف واقع شد. به دنبال شرکت در جشنوارۀ نگاره‌های چوبی با معرفی‌نامۀ آقای بیرانوند جهت طی یک دورۀ تکمیلی در کارگاه هنرهای چوبی پژوهشکدۀ هنرهای سنتی به سرپرستی سید کمال میرطیبی به تهران آمد و در نهایت با تشویق میرطیبی جذب و به عنوان هنرمند و پژوهشگر در این کار گاه مشغول به کار شد. بسیاری از آثار و فعالیت‌های شاخص ودود در زمینۀ هنرهای چوبی از این دوره آغاز شد.

سوابق کاری و اجرایی

  • مدیر پروژه ثبت شیوۀ منبت سنتی در فهرست میراث معنوی ایران[۵]
  • عضو شورای بین‌المللی صنایع خلاق Icci
  • عضو انجمن طراحان بین‌المللی IAD
  • عضو جامعۀ بین‌المللی تولیدکنندگان محصول ispm
  • کارآفرین برگزیدۀ دانشگاه شهید بهشتی
  • تأسیس و سرپرستی کارگاه پژوهشی حجم و حجاری پژوهشکدۀ هنرهای سنتی سازمان میراث فرهنگی ۱۳۸۶ [۵]
  • رئیس کمیتۀ مجسمه‌سازی انجمن هنرهای تجسمی تهران
  • دعوت و حضور به عنوان هنرمند در دومین سمپوزیوم مجسمه‌سازی چوب در باغ‌موزه نگارستان[۶]
  • داور دومین جشنوارۀ ملی صنایع دستی قرآنی
  • طراحی و نمونه‌سازی بخشی از تزئینات سقف سرداب حرم علی‌النقی، سامراء
  • نمونه‌سازی مقرنس‌های حرم حسین بن علی به سفارش ستاد بازسازی عتبات
  • حضور در نمایشگاه تجلی عشق ۱۳۹۶[۶]
  • چهارمین کارگاه و نمایشگاه هنرهای ایرانی با عنوان کارگاه تخصصی چوب، فرهنگستان هنر ، آبان ۱۳۹۱[۷]
  • سرپرست کارگاه هنرهای چوبی پژوهشکدۀ هنرهای سنتی[۸]
  • داور مدعو از طرف انجمن هنرهای تجسمی تهران برای جشنوارۀ شنی روز خلیج فارس[۹]
  • هشتمین کنگرۀ جهانی پاژ – بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی[۱۰]

سالنامۀ فعالیت

  • ۱۳۷۹ شروع کلاسهای هنرهای چوبی وی در خانه قاجاری رنده‌کش کرمانشاه به دعوت سازمان میراث فرهنگی (پروژۀ احیای هنرهای سنتی)
  • ۱۳۸۱ اولین حضور در نمایشگاه ملی نگاره‌های چوبی
  • ۱۳۸۲ شروع فعالیت در پژوهشکدۀ هنرهای سنتی سازمان میراث فرهنگی کل کشور
  • ۱۳۸۳ دعوت به تدریس از طرف دانشگاه‌های هنر اسلامی تبریز، هنر و معماری مازندران و دانشکدۀ هنر الزهرا.
  • ۱۳۸۴ اجرای برنامه‌های تلویزیونی آموزش منبت‌کاری در شبکۀ آموزش سیما
  • ۱۳۸۵ پیشنهاد تأسیس و احیای کارگاه حجم و حجاری در پژوهشکدۀ میراث فرهنگی.
  • ۱۳۸۶ سرپرستی کارگاه هنرهای چوبی پژوهشکدۀ هنرهای سنتی پس از بازنشستگی سید کمال میرطیبی.
  • ۱۳۸۷ بنیانگذاری و معرفی شیوۀ معرق نقشبندی ارائه در آخرین نمایشگاه ملی نگاره‌های چوبی
  • ۱۳۸۸ انصراف از ادامۀ کار با سازمان میراث فرهنگی به علت انتقال بخش‌های مختلف سازمان به اصفهان، شیراز و اهواز و دایر نمودن کار گاه شخصی.
  • ۱۳۸۸ دعوت و شرکت در همایش گفتگوی تمدن‌ها در کشور یونان. [۷]
  • ۱۳۹۱ حضور در نمایشگاه زاگرب، هفتۀ­ فرهنگی ایران در کشور کرواسی [۸] [۹]
  • ۱۳۹۲ شروع پروژۀ مستند آموزشی «تا همیشه درخت» با همکاری سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور
  • ۱۳۹۴ نمونه‌سازی مقرنس‌های صحن و رواق‌های حرم حسین ابن علی به سفارش ستاد بازسازی عتبات
  • ۱۳۹۵ طراحی و نمونه‌سازی سقف سرداب حرم سامرا
  • ۱۳۹۶ حضور در شبکۀ پنج سیما (برنامۀ «به خانه بر می‌گردیم») آموزش، معرفی و ترویج هنرهای چوبی
  • ۱۳۹۷ دعوت از سوی انجمن هنرهای تجسمی استان تهران جهت تأسیس کمیتۀ مجسمه‌سازی دعوت به کار و انتخاب به سمت رئیس این کمیته.
  • ۱۳۹۷ دعوت از سوی هنرستان کمال‌الملک جهت تشکیل کارگروه هنرهای چوبی و راه‌اندازی دوبارۀ رشتۀ منبت و کنداگری پس از ۱۰۰ سال.
  • ۱۳۹۸ تأسیس انستیتو هنرهای چوبی ودود در قالب مؤسسه فرهنگی هنری چندمنظوره برای فعالیت‌های پژوهشی، تولید محتوا، برگزاری دوره‌های آموزشی، سمینارهای ترویجی و برگزاری جوایز مرتبط با این حوزه.

شیوه و سبک

تأسیس و احیای کارگاه حجم و حجاری در پژوهشکده هنرهای سنتی میراث فرهنگی

پس از بازنشستگی سید کمال میرطیبی، در اواسط دهه ۱۳۸۰ تمایلی برای ادامۀ فعالیت در کارگاه هنرهای چوبی پژوهشکدۀ هنرهای سنتی در خود احساس نکرد. به همین منظور طرحی مبنی بر تأسیس کارگاه پژوهشی حجم و حجاری به ریاست وقت پژوهشکده، عبدالمجید شریف‌زاده ارائه می‌کند، که با استقبال ایشان مواجه شد.

با مساعدت وی محلی در محوطۀ ساختمان مرکزی سازمان میراث فرهنگی واقع در خیابان آزادی تهران به این کارگاه اختصاص داده می‌شود، اما به دلیل نبودن بودجه امکان خرید ابزارآلات و سنگ‌های مورد نیاز موکول به طی مراحل طولانی اداری می‌گردد. انگیزه برای انجام کار و راه‌اندازی این کارگاه منجر شد قطعه سنگی سرگردان در محوطه که برای ثابت نگه داشتن چرخ کامیون‌های حامل پالت‌های کاغذ چاپخانۀ میراث استفاده می‌شد را برای خلق اولین اثر کارگاه حجم و حجاری پژوهشکده در نظر بگیرد. بر حسب تصادف این قطعه سنگ ،سنگ لاشتر، همان سنگ به کار رفته در ساخت مجموعۀ تخت جمشید بود که در بنای پله‌های ساختمان میراث فرهنگی نیز استفاده شده بود.

برای تهیۀ ابزار و ساخت قلم‌های مورد نیاز هم چند شماره مته دیوار که نوک الماسه دارد را تهیه و با جوش دادن قطعه میل‌گرد آهنی به انتهای‌شان به عنوان دسته و سپس تیز نمودن، به عنوان اولین ابزار کارگاه مورد استفاده قرار می‌گیرد. روزی مسیر معاون رئیس جمهور و رئیس کل سازمان به سمت کارگاه افتاد، و این فعالیت مورد توجه ایشان قرار می‌گیرد و پس از آگاهی از ماجرای قطعه سنگ و مفهوم منظور طرحی که بر آن کنداگری می‌شود، به دستور مستقیم ایشان در کوتاه‌ترین زمان بودجۀ لازم برای تهیۀ ابزار و خرید سنگ، در اختیار پژوهشکده قرار گرفته و فعالیت کارگاه رونق می‌گیرد.[۱۰] [۱۱] و شاهدخت همان اثر است.

لازم به ذکر است، در آثار به جا مانده از دوره هخامنشی، نقش زن هخامنشی وجود ندارد. به همین منظور با بهره‌گیری از قواعد این سبک، تصویر یک زن هخامنشی را با اصول همان دوره طراحی واجرا می‌کند.

محمد علی ودود بنیانگذار شیوه معرق نقشبندی:

گرایش به پیکرتراشی و انس با نقوش چوب که در حین تراشیده شدن همواره در حال تغییر حالت و ایجاد فرمهای زیبا هستند موجب شد توجه و میل به بکار گیری قابلیتهای طبیعی چوب در ایجاد نقوش هدفمند از الویتهای او گردد. از سال ۱۳۷۸ تلاشهای او در جهت بکار گیری هدفمند نقوش بافت و ویژگیهای ۹ گانه بصری چوب موجب شد شیوه ای نوین و منحصر به فرد در امتداد روند تکامل معرق ایران بوجود بیاید که تحت عنوان معرق نقشبندی نامگذاری و در نمایشگاه نگاره های چوبی بسال ۱۳۸۷ رونمایی شد. این شیوه در سال 2020 در گسترده ترین مسابقه جهانی طراحی A’designaward مطرح و جایزه آیرون این فستیوال را کسب نمود.

شیوه معرق نقشبندی چوب بطور خلاصه  تعامل روان ،ذهن،و جسم هنرمند هست با جوانب ۹ گانه طبیعی چوب ،که منجر به برانگیختگی احساس، تجسم و خلق یک اثر با حفظ ماهیت چوب میشه،

در مقام قیاس با دو شیوه مستقل  ماقبل یعنی معرق موسوم به سنتی، و معرق تفکیک رنگ٬که هر کدام افق محدود به مختصات نقشه یا نقاشی و عکس رو پیش روی ما قرار میدند، معرق نقش بندی افقی بینهایت به وسعت درک تفکر و تجسم هنرمند باز میکنه،چراکه منبع الهام برای ایجاد یک تصویر  پتانسیلهای نهفته در چوب هست ، و در آن ممکنه اتفاقاتی رخ بده که هنرمند اصلا پیش بینیش نکرده،

این مسأله صددرصد برای همگی ما در دوشیوه سنتی و تفکیک رنگ رخ داده، اما توجه داشته باشید ،که معمولا بصورت موردی ،در صورتی که در نقش بندی این مسأله رکن و بنیاد اندیشه و فن مشاهده نقشبندی هست.

بجهت حفظ اصالت اجرا ودوری از ایجاد بافت بصری ناخواسته متشکل از خطوط برش ،شگردخاصی موسوم به شگرد برش بر برش ابداع شد که توان اجرای برش قطعاتی نازک تر از مو  رو حتا با سست ترین چوبها برای ما مقدور میکنه،معرق نقشبندی از اواسط ده هشتاد با ارائه تابلو خرامان در نمایشگاه نگاره های چوبی به عموم معرفی شد،سال ۱۳۸۷در رساله دانشجویی سرکار خانم مریم ولی، رشته هنرهای چوبی دانشگاه علمی کاربردی واحد پونک،این شیوه بررسی شده است.

فعالیت هنرجویان

  • شادی حبیب، کارشناسی ارشد صنایع دستی [۱۱] [۱۲]
  • پریسا آهنگری، کارشناس ارشد مدیریت تکنولوژی، کارشناس صنایع دستی [۱۳] [۱۲]
  • مژگان موسی‌نژاد [۱۴]
  • مهدی حیدری باریس [۱۵]
  • سالومه عسگری [۱۶]

نوآوری‌ها

  • ابزار سه‌گوش‌یاب
  • کمک بازوی کمان اره مویی
  • پیش‌کار کل سم

که گواهی ثبت اختراع و تأییدیۀ علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری را دارند.

ابتکار در شیوه‌های اجرایی

  • شیوۀ معرق سطح‌بندی چوب با هدف کنترل و ایجاد نقوش هدفمند چوب در ابعاد سه‌گانۀ سطوح احجام و پیکره‌ها به وجود آمده است.
  • شیوۀ معرق نقشبندی که بر اساس قوانین و منطق اجرایی نوین با تکیه بر خواص ۹ گانۀ ماهیتی چوب به بیان بصری خاص چوب منتج می‌شود.
  • شیوۀ منبت پر خط، که با بهره‌گیری از انطباق پتانسیل‌های موجود در خط و بر اساس قوانین و منطق فنی به ایجاد نقوش برجسته از طریق اجرای شیارهای موازی پرداخته می‌شود.
  • شیوۀ گرده‌چینی، که به ایجاد نقش و سطوح یکپارچه با بهره‌گیری از قطعات با سطح مقطع دایره منتج می‌شود.
  • تعریف منطق چیدمان هدفمند قطعات و نامگذاری شیوۀ لایه‌چینی برای خراطی
  • تعریف ۱۰ روش اجرای تکه‌چینی نامنتظم برای ایجاد قامهٔ اولیه جهت خراطی یا حجم‌تراشی
  • ابداع قلم انگشتی بر اساس ارگونومی و انتقال نیرو موازی با جهت حرکت طولی انگشتان دست جهت اجرای شیوۀ مشبک منبت.
  • پیشگام ساخت و متداول نمودن قلم با سطح مقطع گلویی، در ساخت و ساز عناصر نقوش تزئینی شیوه منبت قلم ریز.
  • ابداع شیوۀ برش بر برش برای اجرای سطوح معرق‌کاری چوب با ریزترین قطعات ممکن و بدون درز.
  • پیشگام بهره‌گیری از پتانسیل اجرایی و کنداگری بر روی پوسته پسته موسوم به شاپسته.
  • ابداع دو شیوۀ اجرایی برای احیای رشتۀ مقرنس چوب
  • پیشگام ساخت و بسترسازی گرایش زیورآلات چوبی از اواخر دهۀ ۱۳۷۰.

کتاب‌ها و مقالات

تألیف و تنظیم متدهای آموزشی ثبت‌شده در بخش مالکیت معنوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی[۱۳]

  • مبانی کنداگری چوب
  • مبانی شیوۀ منبت گل‌فرنگ
  • مبانی شیوۀ منبت سطح‌بندی
  • مبانی حجم‌سازی درختی
  • مبانی معرق سطح‌بندی
  • مبانی شیوۀ معرق نقشبندی
  • مبانی شیوۀ گرده‌چینی
  • مبانی شیوۀ لایه‌چینی
  • مبانی طراحی سنتی
  • مبانی طراحی شیوۀ گل‌فرنگ
  • مبانی پیکر تراشی چهرۀ انسان
  • تاریخچۀ تحلیلی معرق چوب ایران
  • مبانی مشبک منبت چوب
  • مبانی معرق منبت چوب
  • فیلمنامۀ ۱۰ قسمتی مجموعۀ مستند آموزشی «تا همیشه درخت» به سفارش سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور
  • تألیف چهل حکایت آموزشی در زمینۀ ادبیات هنرهای چوبی تحت عنوان فتوت نامه

انستیتو هنرهای چوبی ودود

وی بنیانگذار مؤسسۀ چند منظورۀ هنرهای چوبی ودود، دارای مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.[۱۴]

هدف و رویکرد انستیتو هنرهای چوبی ودود اول آموزش صحیح و دوم تولید و خلق آثار و امکان دفاع فنی و هنری می‌باشد. آثار خلق و تولید شده توسط محمدعلی ودود و انستیتو هنرهای چوبی ودود در مجامع بین‌الملی مورد تأیید قرار گرفته‌است.[۱۵]

فدراسیون ملی هنر

وی اولین پیشنهاد دهندۀ تشکیل فدراسیون ملی هنر برای نقش‌آفرینی هنرمندان در عرصه‌های بین‌المللی است.[۱۶]

جوایز

  • منتخب گسترده‌ترین جایزۀ جهانی طراحی A’designaward 2019[۱۷]
  • منتخب گسترده‌ترین جایزۀ جهانی طراحی A’designaward 2020[۱۸]
  • قلمدان زرین جایزۀ ویژۀ هیئت داوران دوسالانۀ نگاره‌های چوبی
  • جایزۀ نخستین جشنوارۀ جوانان هنرهای سنتی
  • جایزۀ بخش هنری چهاردهمین نمایشگاه قرآن

بسترسازی‌های علمی و فرهنگی

  1. نام‌گذاری و رواج عنوان هنرهای چوبی جهت دامنۀ فعالیت‌های مرتبط با چوب و جایگزینی این اصطلاح به جای عناوین موضوعی متداول
  2. دکترین ادبیات هنرهای چوبی
  3. استانداردسازی مبانی آموزشی برخی از رشته‌های هنرهای چوبی
  4. ارائه نظریۀ چوب‌شناسی کاربردی، به موازات زیست‌شناسی چوب و چوب‌شناسی صنعتی

آثار موجود در موزه‌ها و مجموعه‌های خصوصی

  • گنجینۀ پژوهشکدۀ هنرهای سنتی، سازمان میراث فرهنگی
  • موزۀ هنرهای شیعی اردبیل
  • موزۀ دانشگاه هنرهای اسلامی تبریز
  • مجموعۀ شخصی فرخ مهاجرین، تهران
  • مجموعۀ شخصی Rakhamim emaniuilov [نیازمند منبع]

اشتراک گذاری
برچسب‌ها:

مطالب مرتبط